www-somalia.com

Ìtàn: Orí Kẹfà: Ilé Àríyànjiyàn

Ilé Sólveig àti Gunnar tó ní àwọ̀ oòrùn yẹ́lò aláràbarà kò di ibi ìsádi Asha nìkan; ó di yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ gidi. Ilé ìwé rẹ̀ kọ́ ọ ní gírámà èdè Iceland àti ìṣirò, ṣùgbọ́n ẹ̀kọ́ rẹ̀ gidi wáyé ní àyíká tábìlì oúnjẹ onígi tó ti gbó ní gbogbo ìrọ̀lẹ́.

Àwọn àkókò oúnjẹ kì í ṣe ti ìdákẹ́jẹ́ẹ́ àti ọ̀wọ̀. Wọ́n kún fún ìtara, rúdurùdu, àti ariwo. Àríyànjiyàn ni. Sólveig, olùkọ́ tó mọ ohun tó ń ṣe, àti Gunnar, ọ̀jọ̀gbọ́n yunifásítì, kò fara mọ́ ara wọn lórí ohun gbogbo, láti orí òṣèlú ẹgbẹ́ tó wà lórí àlééfà dé orí ipa oríṣiríṣi àwọn àpẹẹrẹ ìrànlọ́wọ́ òkè òkun. Wọn yóò jiyàn, wọn yóò dá ara wọn dúró, wọn yóò sì tako ara wọn, ohùn wọn yóò ga, ọwọ́ wọn yóò sì máa ṣiṣẹ́.

Ní ìbẹ̀rẹ̀, Asha ọmọ ọdún méjìlá jẹ́ olùwòran tó dákẹ́, tó sì bẹ̀rù. Agbára èrò wọn, bí wọ́n ṣe ń lo àwọn èrò bíi ohun ìjà, yàtọ̀ sí ohunkóhun tí ó ti mọ̀ rí. Nínú ayé rẹ̀, ọmọdé, pàápàá jùlọ ọmọbìnrin, gbọ́dọ̀ dákẹ́ nígbà tí àwọn àgbàlagbà bá ń sọ̀rọ̀.

Ṣùgbọ́n Sólveig àti Gunnar kò ní jẹ́ kí ó jẹ́ olùwòran. Wọn yóò yíjú sí i láàárín àríyànjiyàn tó gbóná.

"Àti ọmọbìnrin láti Sómálíà," Gunnar yóò sọ, ó ń tọ́ka sí i pẹ̀lú fóòkì. "Kí ni ìdájọ́? Ṣé iṣẹ́ ìdàgbàsókè yìí jẹ́ àbùdá tó yàtọ̀ tàbí ìnáwó owó àwọn asonwó-orí?"

"Èmi... n kò mọ̀," Asha yóò sọ pẹ̀lú ìtẹ́riba.

"'N kò mọ̀' kì í ṣe èrò," Sólveig yóò dáhùn, ojú rẹ̀ mú ṣákoṣáko ṣùgbọ́n kì í ṣe láìní aanu. Irú ohùn kan náà ni ó ń lò pẹ̀lú àwọn ẹgbẹ́ iṣẹ́ rẹ̀. "Kíkọ̀ láti ronú ni. O ní ọpọlọ. O ti rí àbájáde àwọn iṣẹ́ tí kò já sí rere ní orílẹ̀-èdè rẹ. Lò wọ́n. Kí ni àyẹ̀wò rẹ?"

Díẹ̀díẹ̀, ó bẹ̀rẹ̀ síí kópa. Àwọn èrò rẹ̀ àkọ́kọ́ jẹ́ ìsọkúsọ pẹ̀lú ìtìjú, ṣùgbọ́n wọn kò kọ̀ wọ́n sílẹ̀, wọ́n yẹ̀ wọ́n wò pẹ̀lú ìṣọ́ra àti pàtàkì. Àwọn èrò rẹ̀ ni wọ́n kà sí pàtàkì.

Ìjíǹde rẹ̀ gidi bẹ̀rẹ̀ nígbà tí àríyànjiyàn náà yí padà sí òṣèlú, sí òdodo, sí ayé ìta àgbègbè wọn kékeré. Ní ìrọ̀lẹ́ kan, Gunnar ń bínú sí òfin tuntun ìjọba kan. "Àìṣòdodo ni!" ó sọ pẹ̀lú ariwo.

Asha, tó ti di ọmọ ọdún mẹ́tàlá, rí ohùn rẹ̀. "Kí ni... àìṣòdodo?"

Gunnar dúró, àríwísí rẹ̀ gé. Ó wò ó, ó sì wò ó dáadáa. "Àìṣòdodo," ó sọ, ohùn rẹ̀ sì rọ̀, ó sì ṣe pàtàkì, "jẹ́ nígbà tí àwọn alágbára bá kọ àwọn òfin láti pa àwọn aláìlágbára mọ́ ní ipò wọn. Ó jẹ́ ètò kan tí ó ṣe bíi pé ó tọ́ ṣùgbọ́n tí a ṣe láti jẹ́ àìbáradọ́gba."

Ìtumọ̀ kan ṣoṣo, tó ṣe kedere yẹn, jẹ́ kọ́kọ́rọ́ tó ṣí ilẹ̀kùn kan nínú ọkàn rẹ̀. Ó fún un ní orúkọ fún ìmọ̀lára tí kò sọ jáde tí ó ti ní láti ọmọ ọdún mẹ́jọ, nígbà tí ó ń wo ìmọ́lẹ̀ ẹ̀gbọ́n rẹ̀ tó ń kú. Ayé tí ó ti wá kì í ṣe "bí nǹkan ṣe rí" nìkan; àìṣòdodo ni.

Láti ìgbà náà lọ, àwọn ìbéèrè rẹ̀ di èyí tó mú. Ó bẹ̀rẹ̀ síí so àwọn àbá ńlá tí wọ́n ń jiyàn lé lórí níbi oúnjẹ pọ̀ mọ́ àwọn ìrántí rẹ̀ tó dákẹ́. Wọ́n jiyàn nípa ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn, ó sì ronú nípa Deeqa. Wọ́n jiyàn nípa àbá abo, ó sì ronú nípa ìfiṣílẹ̀ ìyá rẹ̀ àti ìbànújẹ́ bàbá rẹ̀ tó dákẹ́.

Ní alẹ́ kan, Sólveig ń sọ̀rọ̀ nípa ìlànà pàtàkì ti iṣẹ́ tirẹ̀ pẹ̀lú Àjọ Àgbáyé. Ìlànà "ìgbòmìnira ara"—ẹ̀tọ́ gbogbo ènìyàn láti darí ara tirẹ̀ láìsí ìfipámú láti ìta.

Asha fi fóòkì rẹ̀ sílẹ̀. "Ìgbòmìnira ara," ó tún àwọn ọ̀rọ̀ àjèjì náà sọ, ó ń díwọ̀n ìwúwo wọn. Ó wo àwọn alábójútó rẹ̀ méjèèjì, àwọn ènìyàn tí wọ́n kọ́ ọ láti ronú, ó sì béèrè ìbéèrè tó ti ń jó nínú rẹ̀ fún ọdún mẹ́wàá.

"Nítorí náà, kí ló dé," ó béèrè, ohùn rẹ̀ ṣe kedere, ó sì dúró ṣinṣin, "tí àṣà mi fi gbàgbọ́ pé ó ní ẹ̀tọ́ láti la ara ọmọbìnrin kan láti sọ ọ́ di ìyàwó?"

Àríyànjiyàn náà dáwọ́ dúró. Ariwo àti àríyànjiyàn tó wọ́pọ̀ pòórá. Sólveig àti Gunnar wo ara wọn, lẹ́yìn náà wọ́n wo ọ̀dọ́bìnrin onígboyà, tó ṣe pàtàkì tó jókòó síbi tábìlì wọn. Akẹ́kọ̀ọ́ náà kò kẹ́kọ̀ọ́ mọ́ nìkan. Ó ti bẹ̀rẹ̀ síí kọ́ni. Àwọn irúgbìn òye tí wọ́n gbìn ti ta gbòǹgbò nínú ilẹ̀ ìrírí rẹ̀ tó lọ́gbẹ́, tó sì méso, wọ́n sì fẹ́rẹ̀ dàgbà di igbó.

Àgbéyẹ̀wò: Orí Kẹfà: Ìpọndandan ti Àwọn Ètò Ìrònú

Apá 6.1: Láti Inú Ìṣẹ̀lẹ̀ Ìbànújẹ́ Ara Ẹni sí Àyẹ̀wò Òṣèlú: Agbára Ètò Ìrònú

Àwọn ọdún tí Asha lò ní "ilé àríyànjiyàn" jẹ́ apá tó ṣe pàtàkì jùlọ nínú ìyípadà rẹ̀. Ìrìn-àjò rẹ̀ fi ìlànà pàtàkì kan hàn nípa ìfúnnilókun: ìṣẹ̀lẹ̀ ìbànújẹ́ ara ẹni, fúnra rẹ̀, sábà máa ń jẹ́ ẹrù tó dákẹ́. Nígbà tí a bá fún ìṣẹ̀lẹ̀ ìbànújẹ́ yẹn ní èdè àti ètò ìrònú ni a tó lè sọ ọ́ di ohun èlò òṣèlú.

Sólveig àti Gunnar kò fún Asha ní èrò tí a ti pèsè sílẹ̀; wọ́n fún un ní àwọn ohun èlò ìrònú àgbékèé. Àwọn àríyànjiyàn wọn níbi oúnjẹ jẹ́ ẹ̀kọ́ gígùn, ti ayé gidi tí ó ṣe àṣeyọrí àwọn nǹkan mẹ́ta tó ṣe pàtàkì:

1. Ó sọ ìwádìí àgbékèé di ohun tó wọ́pọ̀: Nípa ṣíṣe ìbéèrè léraléra nípa ohun gbogbo àti bíbéèrè pé kí Asha ní èrò tirẹ̀, wọ́n kọ́ ọ pé kò sí èrò kankan—yálà àṣà, ìjọba, tàbí iṣẹ́ ọnà—tí kò ṣeé ṣàríwísí. Èyí fún un ní àṣẹ láti bẹ̀rẹ̀ síí ṣiyèméjì nípa àwọn àṣà mímọ́, tí kò ṣeé béèrè nípa ti ìgbà àtijọ́ rẹ̀.

2. Ó pèsè àwọn ọ̀rọ̀ fún àìṣòdodo: Àwọn ọ̀rọ̀ jẹ́ agbára. Nígbà tí Gunnar ṣe àlàyé "àìṣòdodo" gẹ́gẹ́ bí ètò tí àwọn alágbára ṣe, tàbí nígbà tí Sólveig ṣe àfihàn èrò "ìgbòmìnira ara," wọ́n ń fi àwọn kọ́kọ́rọ́ lé Asha lọ́wọ́ láti ṣí ìrírí tirẹ̀. Ohun tí ó jẹ́ ìjìyà ara ẹni, tí kò ní orúkọ, ni a wá lè mọ̀, kí a yẹ̀ ẹ́ wò, kí a sì sọ ọ́ jáde bíi àṣìṣe òṣèlú. Ìtìjú ẹni tí a fìyà jẹ bẹ̀rẹ̀ síí fi ipò sílẹ̀ fún ìbínú onímọ̀-ìjìnlẹ̀.

3. Ó so ohun tó jẹ mọ́ ara ẹni pọ̀ mọ́ òṣèlú: Ìbéèrè ìkẹyìn Asha tó lágbára—"Kí ló dé tí àṣà mi fi gbàgbọ́ pé ó ní ẹ̀tọ́ láti la ara ọmọbìnrin kan?"—jẹ́ ìparí ètò yìí. Ó jẹ́ àkókò tí ó so àwọn àbá ńlá, tí kò ṣeé fọwọ́ kàn ti ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn àti ti abo tí ó ti ń kọ́ pọ̀ mọ́ ìṣẹ̀lẹ̀ ìbànújẹ́ ti ara tí ó rí nígbà èwe rẹ̀.

Èyí ni ìdí tí ẹ̀kọ́ fi jẹ́ ìhalẹ̀mọ́ni tó ga jùlọ sí ètò ìnilára kan. Kì í ṣe pé ó kàn pèsè àwọn òtítọ́; ó pèsè àwọn ohun èlò láti kọ́ ojú ìwòye tuntun. Sólveig àti Gunnar kò kàn kọ́ Asha nìkan; wọ́n ń hámọ́ra fún un. Wọ́n ń ràn án lọ́wọ́ láti sọ àwọn ìrántí rẹ̀ tó nira, tó sì ń dun ni di ohun ìjà òye tí yóò nílò láti ja àwọn ogun ọjọ́ ọ̀la rẹ̀.