www-somalia.com

Ìtàn: Orí Karùn-ún: Afẹ́fẹ́ Ilẹ̀ Ayé Mìíràn

Asha jáde kúrò ní Pápá Ọkọ̀ Òfurufú Keflavik, ó sì bá afẹ́fẹ́ kan tó tutù tó fi dàbí ìbàdí pàdé. Ó gba afẹ́fẹ́ kúrò nínú ẹ̀dọ̀fóró rẹ̀, ó sì fi òórùn yìnyín àti iyọ̀ rọ́pò rẹ̀. Ní ọmọ ọdún méjìlá, kò tíì mọ òtútù tó ní eyín rí. Ó fa aṣọ tuntun tí kò mọ̀ lára tí bàbá rẹ̀ rà fún un mọ́ra, ó jẹ́ ààbò fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ kúrò lọ́wọ́ ayé kan tó dàbí pé ó ti pinnu láti mú un di yìnyín.

Ó wo àwùjọ àwọn ojú tó ń dúró de, ọkàn rẹ̀ ń lù kìkì. Ó ń wá àwọn ènìyàn inú àwòrán tí wọ́n fi ránṣẹ́ sí i: ọkùnrin kan tó sanra, tó ní irùngbọ̀n, àti obìnrin kan tó ní ojú gbígbẹ pẹ̀lú irun àwọ̀ ewú kúkúrú.

Ó rí wọn. Obìnrin náà, Sólveig, rí i ní àkókò kan náà. Ojú rẹ̀ tó le kò rẹ́rìn-ín, ṣùgbọ́n ojú rẹ̀ rọ̀ pẹ̀lú àmì ìdámọ̀ àti bóyá, Asha rò, ti ìtura. Òun àti ọkùnrin náà, Gunnar, rìn sí ọ̀dọ̀ rẹ̀.

"Asha," Sólveig sọ, ohùn rẹ̀ kéré, ó sì ṣe kedere. "Kú àbọ̀ sí Iceland. O kéré ju bó o ṣe rí nínú àwòrán lọ."

Gunnar rẹ́rìn-ín músẹ́, ó jẹ́ ìrísí rere lábẹ́ irùngbọ̀n rẹ̀ tó pọ̀. Ó fi pẹ̀lẹ́ gba àpò ìrìn-àjò rẹ̀ tó wúwo lọ́wọ́ rẹ̀. "Ìrìn-àjò gígùn ni. Ó dájú pé ó ti rẹ̀ ọ́. Jẹ́ kí á mú ọ lọ sílé."

Ìrìn-àjò lọ sí Reykjavik jẹ́ ìrìn-àjò nínú ayé àlá. Kò sí igi, bí kò ṣe pápá ilẹ̀ àpáta oníná tó ṣókùnkùn, tó kún fún ewéko fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ tí yìnyín bò. Ó jẹ́ ibi ahoro, tó ń bani lẹ́rù, tó sì lẹ́wà tó fi ń dun ni.

Ilé wọn wà ní agbègbè kan tó dákẹ́ ní ìlú náà. Ó jẹ́ ilé tó lágbára tí a fi sìmẹ́ǹtì kọ́, tí a fi àwọ̀ oòrùn yẹ́lò aláràbarà kùn, tó dàbí pé ó ń tako ojú ọ̀run òtútù tó ṣú. Wọ́n fi ọgbà kékeré kan tó mọ́ tónítóní yí i ká, tó ti sùn lábẹ́ ìpele yìnyín fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́. Nínú ilé, ó jẹ́ ìyanu. Ó kún fún àwọn àwòrán aláràbarà, àwọn ère onírin àjèjì, àti àwọn ìwé tó pọ̀ ju èyí tí Asha ti rí rí ní ibì kan. Ó ń rùn bíi kọfí àti òróró. Sólveig mú un lọ sí yàrá kékeré kan tó wà lókè, tó mọ́ tónítóní, tó máa jẹ́ tirẹ̀. Ibùsùn kan wà níbẹ̀ pẹ̀lú aṣọ ìbora tó nípọn, tó sì gbóná, tábìlì, àti fèrèsé tó kọjú sí òpópónà tó dákẹ́, tó sì wà létòlétò.

"Èyí ni àyè rẹ," Sólveig sọ, ohùn rẹ̀ kò gbóná, ṣùgbọ́n ó ṣe kedere, ó sì kún fún ọ̀wọ̀. "Àlejò ni ọ́ nílé wa, ṣùgbọ́n ìwọ kì í ṣe ìránṣẹ́. Akẹ́kọ̀ọ́ ni ọ́. Iṣẹ́ rẹ ni láti lọ sí ilé-ìwé, láti kẹ́kọ̀ọ́, àti láti jẹ́ ọmọdé. Iṣẹ́ tiwa ni láti rí i dájú pé o wà ní ààbò, a sì bọ́ ọ. Ṣé ó yé ọ?"

Asha mi orí, ọ̀rọ̀ náà ti borí rẹ̀.

Alẹ́ àkọ́kọ́ yẹn ni ó burú jù nínú ìgbésí ayé rẹ̀. Ìdákẹ́jẹ́ẹ́ ìlú náà wúwo bí ẹrù. Ó dùbúlẹ̀ lábẹ́ aṣọ ìbora tó wúwo, ó di ràkúnmí onígi kékeré tí bàbá rẹ̀ fún un mú, ó sì sunkún láìsí ohùn, omijé tó gbóná sì ṣàn sára tìmùtìmù tí kò mọ̀. Ó dàbí ọkọ̀ ojú omi kékeré kan, tó fẹ́lẹ́, tó ti ya kúrò lọ́dọ̀ ìdílé rẹ̀, àṣà rẹ̀, oòrùn rẹ̀, àti gbogbo ayé rẹ̀.

Ṣùgbọ́n nínú àwọn ọjọ́ tó tẹ̀lé e, ó bẹ̀rẹ̀ síí kíyè sí àwọn nǹkan kan. Àwọn iṣẹ́ ìyanu kéékèèké. Sólveig àti Gunnar máa ń bá ara wọn sọ̀rọ̀ bí ẹgbẹ́, ohùn wọn á máa lọ sókè, á sì máa sọ̀kalẹ̀ nínú àríyànjiyàn tó gbóná nípa òṣèlú tàbí iṣẹ́ ọnà. Gunnar á máa se oúnjẹ alẹ́ bíi Sólveig. Lójú pópó, àwọn ọkùnrin á máa ti ọkọ̀ kẹ̀kẹ́ ọmọdé, àwọn obìnrin á sì máa wa bọ́ọ̀sì.

Iṣẹ́ ìyanu tó tóbi jùlọ sì ni pé: kò sẹ́ni tó wojú rẹ̀. Ìwò onídàájọ́, oníwọ̀n-wíwọ̀n ti àwọn ọkùnrin, tó ti jẹ́ ohùn abẹ́lẹ̀ nínú ìgbésí ayé rẹ̀, ti pòórá. Ó lè rìn lọ sí ilé ìtajà tó wà ní ìgboro fún Sólveig, kó sì mọ̀ pé kò sẹ́ni tó rí òun, kò sí ẹrù kankan. Ó kàn jẹ́ ọmọbìnrin lásán. Kì í ṣe ìyàwó ọjọ́ ọ̀la, kì í ṣe ohun èlò fún ọlá ìdílé, ó kàn jẹ́ ọmọbìnrin kan tó ń rìn lójú pópó.

Afẹ́fẹ́ orí ilẹ̀ ayé yìí kì í ṣe pé ó kàn tutù jù. Ó fúyẹ́ jù. Ó bẹ̀rù, bẹ́ẹ̀ ni. Ó dá wà ju bí ó ṣe rò lọ. Ṣùgbọ́n bí ó ṣe ń rìn lọ sí ilé-ìwé rẹ̀ tuntun fún ìgbà àkọ́kọ́, àpò kékeré kan lẹ́yìn rẹ̀ àti afẹ́fẹ́ àjèjì, tó mọ́, tó sì tutù lójú rẹ̀, ó ní ìmọ̀lára kan tó ń yi ni po, tó léwu, tó sì ń tàn yòò tí kò tíì ní rí. Ìmọ̀lára òmìnira.

Àgbéyẹ̀wò: Orí Karùn-ún: Àwọn Òfin Òmìnira Tí A Kò Sọ

Apá 5.1: Agbára Ètò Ìpilẹ̀ṣẹ̀

Dídé Asha sí Iceland jẹ́ ẹ̀kọ́ kan lórí agbára "ètò ìpilẹ̀ṣẹ̀" àwùjọ. Ìdásílẹ̀ rẹ̀ kò bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìdánilẹ́kọ̀ọ́ òṣèlú tàbí ìwọ́de, bí kò ṣe pẹ̀lú àwọn àṣà ojoojúmọ́, tí a kò sọ jáde, ti àwùjọ kan tí a kọ́ lórí ìpìlẹ̀ ìbáradọ́gba akọ-àti-abo. Fún ọmọbìnrin ọlọ́dún méjìlá, ìrírí yìí kì í ṣe àgbéyẹ̀wò onímọ̀; ó jẹ́ àtúntò òtítọ́ gan-an.

Ohun tí ó rí ni agbára jíjinlẹ̀ ti àìsí.

• Àìsí Ìwò: Nínú àwùjọ ìjẹgàba ọkùnrin tí ó fi sílẹ̀, ìwò ọkùnrin jẹ́ ohun èlò ìdarí kékeré tí ó máa ń bẹ̀rẹ̀ síí dojú kọ àwọn ọmọbìnrin láti kékeré. Ó kọ́ wọn pé ara wọn jẹ́ ohun ìwòran gbogboogbò tí a óò ṣe ìdájọ́ fún. Àìsí rẹ̀ pátápátá ní Iceland kì í ṣe ìtura fún Asha nìkan; ó jẹ́ ìyípadà pàtàkì tí ó jẹ́ kí ó lè wà nínú ara rẹ̀ fún ìgbà àkọ́kọ́ láìsí ẹrù wíwò. Ó lè jẹ́ olùkópa, kì í ṣe ohun ìwòran. Èyí jẹ́ òmìnira ìpilẹ̀ṣẹ̀ tó wọ́pọ̀ nínú àwọn àwùjọ tó ní ìbáradọ́gba débi pé àwọn tó ní in kò tilẹ̀ kíyè sí i.

• Àìsí Àwọn Ipa Tí A Kọ Sára: Rírí Gunnar tó ń se oúnjẹ tàbí àwọn ọkùnrin mìíràn tó ń tọ́jú ọmọ pẹ̀lú ìgboyà jẹ́ ohun ìyanu fún Asha nítorí pé ó tako àwọn ipa akọ-àti-abo tó le koko tó jẹ́ pàtàkì nínú àṣà rẹ̀. Ní Sómálíà, iṣẹ́ ilé jẹ́ "iṣẹ́ àwọn obìnrin." Ní Iceland, ó kàn jẹ́ ìgbésí ayé ìdílé. Ìjẹ́wọ́pọ̀ ìgboyà yìí jẹ́ ìfihàn ìbáradọ́gba lójoojúmọ́. Ó jẹ́ àmì ayé kan níbi tí iye ọkùnrin kò ti dín kù nípa àwọn iṣẹ́ ìtọ́jú, àti agbára obìnrin kò sì fi sínú ilé.

• Àìsí Ìdánimọ̀ Tí A Ti Kọ Sára: Àdéhùn Sólveig tó ṣe kedere, tó kún fún ọ̀wọ̀—"Akẹ́kọ̀ọ́ ni ọ́... iṣẹ́ rẹ ni láti jẹ́ ọmọdé"—jẹ́ iṣẹ́ tó lágbára. Ó yọ gbogbo àwọn àkọlé yòókù kúrò. A kò fi Asha wé ìṣeéṣe ìgbéyàwó rẹ̀, ọlá ìdílé rẹ̀, tàbí ìwà-bí-Ọlọ́run rẹ̀. Wọ́n fún un ní ẹ̀tọ́ sí ìgbà èwe, ẹ̀tọ́ láti wà, kí ó sì kẹ́kọ̀ọ́.

Èyí ni ilé òmìnira tí a kò rí. A kò kọ́ ọ lórí àwọn òfin ńlá, bí kò ṣe lórí àìmọye ìbálò ojoojúmọ́ tí ó ń fún ètò agbára mìíràn ní okun. Àìsí ìnilára lásán dàbí agbára ìdásílẹ̀ tó lágbára. Èyí fi ìwà ìkà ti ètò tí ó sá kúrò hàn. Ìjàkadì fún ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin kì í ṣe nípa dídáwọ́ ìwà ipá dúró nìkan; ó jẹ́ nípa iṣẹ́ gígùn, tó ṣòro ti yíyí àwọn ètò ìpilẹ̀ṣẹ̀ àwùjọ padà, ti ṣíṣẹ̀dá àwùjọ kan níbi tí òmìnira ọmọbìnrin kì í ṣe ìfihàn tó bani lẹ́rù, bí kò ṣe òtítọ́ ojoojúmọ́ tó súni.