www-somalia.com

Ìtàn: Orí Kọkàndínlọ́gbọ̀n: Owó Oṣù Àkọ́kọ́

Deeqa ń fọ ìkòkò kan nínú ilé ìdáná rẹ̀ nígbà tí Ahmed wọlé, ojú rẹ̀ mọ́lẹ̀ pẹ̀lú ìdùnnú tí kò tíì rí fún ọ̀pọ̀ ọdún. Ó di ìwé kan mú, ìwé fax fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ kan tó ṣẹ̀ṣẹ̀ dé sí ọ́fíìsì rẹ̀.

"Láti Geneva ni," ó sọ, ohùn rẹ̀ kún fún ìyàlẹ́nu. "Láti ọ̀dọ̀ àjọ Asha."

Deeqa nu ọwọ́ rẹ̀, ọkàn rẹ̀ sì bẹ̀rẹ̀ síí lù díẹ̀díẹ̀. Ó gba ìwé náà. Lẹ́tà àṣà ni, àdéhùn iṣẹ́. Wọ́n kọ ọ́ sí i.

Wọ́n fún un ní ipò "Alákòóso Àgbà ti Àwùjọ" fún iṣẹ́ tuntun náà. Wọ́n sọ àwọn ojúṣe rẹ̀: láti darí àti láti fẹ̀ àjọ "ìgbìmọ̀ ilé ìdáná," láti ṣàkóso owó ìrànlọ́wọ́ àwùjọ tuntun, àti láti jẹ́ aṣojú pàtàkì fún iṣẹ́ náà nílẹ̀.

Lẹ́yìn náà, ó rí nọ́ńbà náà. Owó oṣù náà. Owó kékeré ni ní ìwọ̀n ìwọ̀-oòrùn, ṣùgbọ́n fún Deeqa, ọrọ̀ ńlá ni. Ó pọ̀ ju ohun tí Ahmed ń rí ní oṣù kan tó dára nínú iṣẹ́ òwò rẹ̀ tó ń dojú kọ ìṣòro. Tirẹ̀ ni.

Ó jókòó lórí àga kékeré kan, ìwé náà ń gbọ̀n ní ọwọ́ rẹ̀. Owó, nínú ayé rẹ̀, jẹ́ ohun tí í ṣe ti àwọn ọkùnrin. Àwọn ọkọ àti bàbá ló máa ń rí i, wọ́n sì máa ń pín in fún ìnáwó ilé. Kò tíì, ní gbogbo ìgbésí ayé rẹ̀, di owó tirẹ̀ mú, tí ó fi agbára tirẹ̀ rí. Èrò náà fúnra rẹ̀ yàtọ̀ tó bẹ́ẹ̀ tí ó fi dàbíi àlá.

Ahmed kúnlẹ̀ níwájú rẹ̀, ojú rẹ̀ ń dán pẹ̀lú ìgbéraga líle, tí kò díjú. "Wọ́n ti mọ̀ ọ́, Deeqa," ó sọ, ohùn rẹ̀ kún fún ìmọ̀lára. "Ayé ti mọ ẹni tí o jẹ́."

Ní ìrọ̀lẹ́ yẹn, Deeqa pe ìpàdé àṣà àkọ́kọ́ ti Ìgbìmọ̀ Ilé Ìdáná. Ó pe Ladan àti àwọn obìnrin mẹ́ta yòókù jọ sí ilé rẹ̀. Ó sọ ìròyìn náà fún wọn. Ó ṣàlàyé pé àwùjọ ìkọ̀kọ̀ wọn kì í ṣe ìkọ̀kọ̀ mọ́. Iṣẹ́ ni. Ti àṣà. Ati pé òun, Deeqa Yusuf, ni alákòóso rẹ̀.

Ó wá sọ ìròyìn kejì fún wọn. "Ladan," ó sọ, ohùn rẹ̀ jẹ́ ti àṣà ṣùgbọ́n ó dùn. "Iṣẹ́ náà nílò alákòóso méjì. Èmi àti Asha... a óò bọlá fún un bí ìwọ bá jẹ́ èkejì." Ó ti àdéhùn iṣẹ́ kan náà sí orí tábìlì.

Ladan wo ìwé náà, omijé sì bẹ̀rẹ̀ síí dà lójú rẹ̀. Ìyàwó kékeré ni, tí kò kẹ́kọ̀ọ́ púpọ̀, tí ipò rẹ̀ kan ṣoṣo wá látọ̀dọ̀ ọkọ rẹ̀. Ìwé yìí, oyè yìí, owó oṣù yìí—ìdánimọ̀ tuntun ni.

Ṣùgbọ́n àkókò tó ní ìyípadà jùlọ ló dé ìkẹyìn. Deeqa ṣàlàyé Owó Ìrànlọ́wọ́ Àwùjọ. "Asà ni, bí Asha ṣe sọ," ó ṣàlàyé. "Owó kan láti ran ìdílé èyíkéyìí tó bá yan láti dáàbò bo àwọn ọmọbìnrin wọn lọ́wọ́, láti ran àwọn tó ń jìyà lọ́wọ́ pẹ̀lú owó ilé ìwòsàn, láti ran àwọn obìnrin tó nílò lọ́wọ́." Ó dánu dúró. "Àwa sì... àwa ni a óò ṣàkóso rẹ̀. Àwa márààrún. Àwa ni ìgbìmọ̀ náà. Àwa ni a óò máa ṣe ìpinnu."

Ìdákẹ́jẹ́ẹ́ kan tó lágbára, bíi mànàmáná, kún yàrá náà. Àwọn obìnrin wọ̀nyí, tí ìgbésí ayé wọn ti sinmi lórí ìpinnu àwọn ọkùnrin, ni wọ́n wá ń fún ní agbára gidi, tó ṣeé fọwọ́ kàn. Agbára owó. Agbára láti sọ pé bẹ́ẹ̀ ni, láti ràn án lọ́wọ́, láti wò ó sàn, láti dáàbò bò ó.

Wọn kì í ṣe ẹgbẹ́ àtìlẹ́yìn nìkan mọ́. Ìgbìmọ̀ àwọn olùdarí ni wọ́n. Àwọn ni aṣáájú ìgbìyànjú kan. Àṣeyọrí tàbí ìkùnà iṣẹ́ náà, àyànmọ́ àwọn ọmọbìnrin ní igun kékeré ti ayé wọn, wà ní ọwọ́ wọn báyìí.

Deeqa wo ojú àwọn obìnrin tó yí i ká. Ó rí ìbẹ̀rù, bẹ́ẹ̀ ni. Ṣùgbọ́n ó tún rí ìpinnu kan tó bẹ̀rẹ̀, tó le bíi irin. Àwọn ìráhùn kékeré nínú ilé ìdáná rẹ̀ ti di ìpàdé àṣà. Àwọn tí a fìyà jẹ ti di oníṣe owó. Ìdọ́gba agbára nínú ayé wọn kékeré ti yí padà láìṣeé yí padà, ní ìpìlẹ̀, àti lọ́nà tó lẹ́wà.

Àgbéyẹ̀wò: Orí Kọkàndínlọ́gbọ̀n: Òṣèlú Owó Oṣù

Apá 29.1: Agbára Ọrọ̀ Ajé Gẹ́gẹ́ Bí Ẹ̀rọ Ìdásílẹ̀

Orí yìí mú èrò àfòyemọ̀ ti "ìfúnnilókun" wá sí ipò rẹ̀ tó ṣe kedere, tó sì ní ìyípadà jùlọ: agbára ọrọ̀ ajé. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìṣẹ́gun ìwà rere àti ti àwùjọ ṣe pàtàkì, ìfihàn owó oṣù àti owó tí àwùjọ ń ṣàkóso ló yí agbára padà nílẹ̀.

Owó Oṣù Gẹ́gẹ́ Bíi Ohun Èlò Ìṣọ̀tẹ̀:

Owó oṣù Deeqa kì í ṣe owó lásán; ìkéde òṣèlú jíjinlẹ̀ ni tó tako ètò ìjẹgàba ọkùnrin ìbílẹ̀ lọ́nà púpọ̀:

• Ó ya Iye Obìnrin kúrò lọ́dọ̀ Ọkọ Rẹ̀: Nínú ètò ìjẹgàba ọkùnrin, iye ọrọ̀ ajé obìnrin kì í ṣe tààrà—ó ń wá nípasẹ̀ ọkọ rẹ̀. Iṣẹ́ rẹ̀ nínú ilé kò ní sísanwó, nítorí náà, a kò fún un ní iye nínú àwùjọ. Owó oṣù àṣà fún un ní ìdánimọ̀ ọrọ̀ ajé tó dá dúró. Iye rẹ̀ kò sinmi lórí ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi ìyàwó tàbí ìyá nìkan; ó tún wá látinú òye iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi aṣètò àwùjọ.

• Ó yí Ìdọ́gba Agbára padà Nínú Ilé: Òtítọ́ náà pé owó oṣù Deeqa pọ̀ ju ti Ahmed lọ jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ ńlá kan. Ó tú àpẹẹrẹ ìbílẹ̀ ti ọkùnrin onípèsè ká díẹ̀díẹ̀. Ayọ̀ Ahmed, dípò ìbínú, jẹ́ ẹ̀rí ìyípadà jíjinlẹ̀ tirẹ̀. Ó lè rí àṣeyọrí ìyàwó rẹ̀ kì í ṣe bíi ìhalẹ̀mọ́ni sí ọkùnrin rẹ̀, bí kò ṣe bíi ìṣẹ́gun fún ìdílé rẹ̀. Èyí jẹ́ àpẹẹrẹ àjọṣepọ̀ tuntun, tó dọ́gba.

• Ó fúnni ní Ipò àti Agbára: Nínú àwùjọ èyíkéyìí, owó oṣù jẹ́ àmì ipò. Nípa sísanwó Deeqa àti Ladan, iṣẹ́ náà mọ̀ wọ́n ní àṣà gẹ́gẹ́ bíi òṣìṣẹ́. Wọn kì í ṣe "obìnrin onísọkúsọ nínú ilé ìdáná" mọ́; wọ́n jẹ́ aṣáájú àwùjọ tí wọ́n ń sanwó fún. Èyí fún wọn ní agbára àti ìtẹ́wọ́gbà tuntun, yálà lójú ara wọn tàbí lójú àwùjọ.

Owó Náà Gẹ́gẹ́ Bíi Ohun Èlò Ìjọba:

Owó Ìrànlọ́wọ́ Àwùjọ jẹ́ ti ìyípadà jù. Ó jẹ́ ìdánwò líle nínú pípín agbára.

• Ó dá ètò agbára mìíràn sílẹ̀. Agbára ìbílẹ̀ láti ran ìdílé kan lọ́wọ́ tàbí láti dènà rẹ̀ wà ní ọwọ́ àwọn àgbàlagbà ọkùnrin, tí wọ́n lò ó láti fi ipá mú ìtẹríba. Owó tuntun náà dá ètò agbára kan tó jọra, tí àwọn obìnrin ń darí sílẹ̀. Nísinsìnyí, ìdílé kan tó tako àwọn àgbàlagbà kò nílò láti bẹ̀rù ìparun ọrọ̀ ajé; wọ́n lè rawọ́ ẹ̀bẹ̀ sí Ìgbìmọ̀ Ilé Ìdáná fún àtìlẹ́yìn. Èyí pa ohun ìjà pàtàkì àwọn àgbàlagbà run.

• Ó kọ́ òye nínú ìjọba. Nípa sísọ àwọn obìnrin náà di "ìgbìmọ̀," iṣẹ́ náà kì í ṣe pé ó kàn fún wọn ní owó nìkan; ó ń fún wọn ní ìrírí nínú aṣáájú, ìṣàkóso owó, àti ṣíṣe ìpinnu pa pọ̀. Wọ́n ń kọ́ àwọn òye ìjọba tó wúlò, wọ́n ń kọ́ agbára wọn láti darí àwùjọ wọn lọ́nà tó kọjá ọ̀ràn FGM nìkan.

• Ó dá lórí ìgbẹ́kẹ̀lé, kì í ṣe ìlànà. Láìdàbí àpẹẹrẹ oníṣẹ́-ìjọba ti David, owó náà dá lórí èrò náà pé àwọn obìnrin àdúgbò fúnra wọn ló mọ ẹni tó nílò ìrànlọ́wọ́ àti bí a ṣe lè pèsè é. Ó jẹ́ iṣẹ́ ìgbẹ́kẹ̀lé líle tó dúró lòdì sí àìnígbẹ́kẹ̀lé oníbàbá ti ilé iṣẹ́ ìrànlọ́wọ́.

Ní pàtàkì, iṣẹ́ Asha ti ṣe nǹkan kan tó jinlẹ̀ jù "gbígbé ìjìnlẹ̀ òye ga" lọ. Ó ti sanwó fún ìdásílẹ̀ ìjọba kan tó ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀, tí àwọn obìnrin ń darí, láti ìsàlẹ̀, pẹ̀lú àwọn aṣáájú tirẹ̀, ibi ìpamọ́ owó tirẹ̀, àti ètò ìrànlọ́wọ́ àwùjọ tirẹ̀. Èyí ni ìtumọ̀ gidi ti ìfúnnilókun: ìyípadà kì í ṣe ti àwọn èrò nìkan, bí kò ṣe ti agbára gidi, tó ṣeé fọwọ́ kàn.