www-somalia.com

Apá 5: Àlàáfíà Tí kò Rọrùn

Ìtàn náà: Orí 18 - Àwọn Ìdájọ́ náà

Ahmed dúró níwájú ìgbìmọ̀ àwọn ìbátan rẹ̀, ìdákẹ́jẹ́ẹ́ inú yàrá náà sì pẹ́ títí ó fi le bíi awọ ìlù. Ó wo ojú àbúrò bàbá rẹ̀ tó ń retí, ìwò líle ìyá rẹ̀, àti ìwúwo àpapọ̀ ìtàn wọn tó ń tẹ̀ ẹ́ mọ́lẹ̀. Ó ní ìmọ̀lára ìfà mọ́ra ìgbésí ayé rẹ̀ àtijọ́, ìrọ̀rùn jíjẹ́ ara wọn. Lẹ́yìn náà, ó rí ojú Deeqa nínú ọkàn rẹ̀, àti ti Amal, yíyàn náà sì ṣe kedere, ó sì bani lẹ́rù.

"N kò le ṣe é," ó sọ.

Àwọn ọ̀rọ̀ náà kò jáde sókè, ṣùgbọ́n wọ́n dé pẹ̀lú agbára ìlù. Gbogbo ènìyàn inú yàrá náà mí kanlẹ̀.

Àbúrò bàbá rẹ̀ tẹ síwájú, ó fi ọwọ́ sí etí. "Kí lo sọ, ọmọ mi? A kò gbọ́ ọ."

Ahmed na èjìká rẹ̀. Ó wo ojú àbúrò bàbá rẹ̀, ó sì wo ọkùnrin kọ̀ọ̀kan inú yàrá náà, ọ̀kọ̀ọ̀kan. "Mo ní, n kò le ṣe é. Ọmọbìnrin mi ni. Bí Ọlọ́run ṣe dá a. N kò ní jẹ́ kí wọ́n pa á lára." Ó yí orí rẹ̀, ó sì wo ìyá rẹ̀ tààrà. "Èmi àti ìyàwó mi... a kò ní jẹ́ kí wọ́n pa á lára. Ọmọ wa ni. Ìpinnu wa ni."

Ìdánilójú inú ohùn rẹ̀ jẹ́ pátápátá. Kì í ṣe ọmọ tó ń wá ìtẹ́wọ́gbà mọ́, bí kò ṣe bàbá tó ń kéde agbára rẹ̀. Ó ti fa ìlà kan, kì í ṣe níwájú ọmọbìnrin rẹ̀ nìkan, bí kò ṣe yíká ìdílé rẹ̀ kékeré.

Ariwo bẹ́ sílẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Ohùn ga ní ìbínú, ní àìgbàgbọ́, ní àánú fún ọkùnrin tó ti sọnù, tó jẹ́ aṣiwèrè yìí. Àbúrò bàbá rẹ̀ kéde pé ó jẹ́ ọkùnrin tí kò ní ọlá, ọmọlangidi àbúrò ìyàwó rẹ̀ tó ní èrò àjèjì. Àwọn ìbátan rẹ̀ pè é ní aláìlágbára. Ìyá rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ síí sunkún, kì í ṣe omijé ìbànújẹ́, bí kò ṣe ti ìtìjú kíkorò kan.

Ahmed kò jiyàn. Kò gbèjà ara rẹ̀. Ó kàn dúró, ó gba ìbínú wọn, lẹ́yìn náà, pẹ̀lú orí mímì ìparí kan, ó yíjú, ó sì jáde kúrò nínú yàrá náà. Ó jáde kúrò lọ́dọ̀ àwọn ìbátan rẹ̀, kúrò nínú àwùjọ rẹ̀, kúrò nínú ayé kan ṣoṣo tí ó ti mọ̀ rí. Ó padà sí odi ààbò rẹ̀ kékeré, sí ọ̀dọ̀ ìyàwó rẹ̀ àti àwọn ọmọ rẹ̀. Ó ti pàdánù ẹ̀yà kan, ṣùgbọ́n ó ti gba ìdílé rẹ̀ là.

Ní ọjọ́ mẹ́ta lẹ́yìn náà, lẹ́tà àkọ́kọ́ dé. Ó wá láti ọ̀dọ̀ ilé-iṣẹ́ Jámánì tó ń ṣe àwọn ohun ọ̀ṣọ́, tó jẹ́ oníbàárà Ahmed tó tóbi jùlọ, tó sì ṣe pàtàkì jùlọ ní òkè òkun.

Lẹ́tà náà jẹ́ oníwà rere, ti òṣìṣẹ́, tó sì tutù jọjọ. Ó tọ́ka sí "ìbéèrè àìpẹ́ kan láti ọ̀dọ̀ àjọ kan tó ń rí sí ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn nípa àwọn ìlànà gbígba ọjà lọ́nà tó tọ́ nínú iṣẹ́ wa." Ó rán an létí pé àjọṣepọ̀ wọn sinmi lórí títẹ̀lé àwọn ìlànà ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn àgbáyé, gẹ́gẹ́ bí a ṣe sọ nínú àkọsílẹ̀ ìwà rere àwọn oníbàárà wọn, tí wọ́n sì ti so mọ́ ọn.

Lẹ́tà náà parí pẹ̀lú:

A béèrè fún ìdánilójú rẹ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nínú ìwé pé ìwọ àti iṣẹ́ rẹ ń tẹ̀lé àwọn ìlànà wọ̀nyí. Àìṣe bẹ́ẹ̀ láàárín ọjọ́ mẹ́wàá iṣẹ́ yóò yọrí sí dídáwọ́ dúró gbogbo àdéhùn tó wà lọ́wọ́ àti ti ọjọ́ ọ̀la títí a óò fi ṣe àyẹ̀wò ìwà rere pípé.

Ahmed wo ojú kọ̀ǹpútà náà, ẹ̀jẹ̀ rẹ̀ di yìnyín. Dídáwọ́ dúró àdéhùn rẹ̀ pẹ̀lú ilé-iṣẹ́ yìí kò ní pa iṣẹ́ òwò rẹ̀ lára nìkan; yóò pa á run.

Ó tẹ lẹ́tà náà jáde, ọwọ́ rẹ̀ ń gbọ̀n. Ó fẹ́ fi han Deeqa, láti sọ fún un pé ìṣọ̀tẹ̀ wọn ti ná wọn ní ohun gbogbo, nígbà tí lẹ́tà kejì dé. Ó wá láti ọ̀dọ̀ ilé-iṣẹ́ gbigbé ẹrù ti Netherlands. Èdè náà fẹ́rẹ̀ jẹ́ kannáà.

Ó rí bíi pé orí òun ń yí. Wọ́n ń kọ lù ú láti apá méjèèjì, wọ́n fún un pa pọ̀ láàárín àwọn àṣà àtijọ́ ti àwọn ènìyàn tirẹ̀ àti ẹ̀rọ òwò àgbáyé tó tutù, tí kò dáríjì. Kò ní ibi tí yóò yíjú sí.

Ó jókòó síbẹ̀, orí rẹ̀ wà ní ọwọ́ rẹ̀, nígbà tí Deeqa wọlé. Ó rí ìrísí ojú rẹ̀, ó rí àwọn ìwé tí a tẹ̀ jáde lórí tábìlì rẹ̀, ọkàn rẹ̀ sì rì.

"Ó ti parí," ó sọ, ohùn rẹ̀ kò sí ẹ̀mí. "Ètò Asha... ó ti pa wá run."

Deeqa gba àwọn ìwé náà lọ́wọ́ rẹ̀. Ó ka lẹ́tà àkọ́kọ́, lẹ́yìn náà èkejì. Kì í ṣe oníṣòwò, ṣùgbọ́n ó lóye agbára. Ó rí àwọn ìhalẹ̀mọ́ni, àwọn ọ̀rọ̀ ilé-iṣẹ́, èdè òfin. Ṣùgbọ́n ó tún rí nǹkan mìíràn. Ó rí ohun ìjà kan.

"Rárá," ó sọ, ìmọ́lẹ̀ àjèjì kan, tó lágbára wà ní ojú rẹ̀. "Kò pa wá run." Ó fọwọ́ kan ìwé tí a tẹ̀ jáde. "Ó ti gbà wá là."

Ahmed wò ó, ó dàrú. "Gbà wá là? Wọ́n fẹ́ gé wa kúrò! A óò di alágbàṣe!"

"Jẹ́ kí n rí àwọn lẹ́tà tí ìdílé ìyá rẹ fi ránṣẹ́ sí ọ," Deeqa sọ, ohùn rẹ̀ kánjú.

Ahmed, tó dàrú, fi lẹ́tà àṣà tí àbúrò bàbá rẹ̀ fi ránṣẹ́ sí i lé e lọ́wọ́, èyí tó ṣe àkópọ̀ ìdájọ́ àwọn àgbàlagbà: pé ọkùnrin tí kò ní ọlá ni, àti pé àwùjọ yẹ kí ó ṣe sí i bẹ́ẹ̀ títí yóò fi padà sí orí ara rẹ̀.

Deeqa gbé àwọn lẹ́tà náà sí ẹ̀gbẹ́ ara wọn lórí tábìlì. Lẹ́tà Sómálíà, tí a kọ pẹ̀lú ọwọ́ tó lẹ́wà, tó kún fún ìpè sí ọlá àti ìtìjú. Àti àwọn lẹ́tà Yúróòpù, tí a kọ pẹ̀lú èdè Gẹ̀ẹ́sì tó ṣe kedere, ti ilé-iṣẹ́, tó kún fún ìhalẹ̀mọ́ni dídáwọ́ dúró àdéhùn àti àyẹ̀wò ìwà rere.

"Ṣé o kò rí i?" Deeqa sọ, ohùn rẹ̀ dàbíi mànàmáná pẹ̀lú òye tuntun, tó dára. "Lẹ́tà yìí," ó tọ́ka sí èyí tí ó wá láti ọ̀dọ̀ àbúrò bàbá rẹ̀, "ìdájọ́ túbú ni. Ó sọ pé a gbọ́dọ̀ ṣe ohun tí wọ́n sọ tàbí kí a pa wá run níbí. Ṣùgbọ́n àwọn lẹ́tà wọ̀nyí... ìdáríjì ni. Rárá o. Jù bẹ́ẹ̀ lọ. Asà ni."

Ó wò ó, ọpọlọ rẹ̀, tó ti wà ní ìdè fún ìgbà pípẹ́, ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú yíyára àti òye tó yà wọ́n lẹ́nu. "Ìwọ kì í ṣe ọkùnrin tí kò ní ọlá. Ìwọ jẹ́ ọkùnrin tí wọ́n ń ṣe inúnibíni sí nítorí pé o ń gbèjà ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn àgbáyé. Ìwọ kì í ṣe aṣiwèrè aláìlágbára. Ẹni tí a fìyà jẹ ni ọ́. Àwọn wọ̀nyí sì," ó tọ́ka sí àwọn orúkọ Jámánì àti Netherlands, "jẹ́ ẹlẹ́rìí rẹ."

Ó gbé lẹ́tà Sómálíà náà. "A óò dá àbúrò bàbá rẹ lóhùn," ó sọ. "A óò sì fi àwòrán lẹ́tà rẹ̀, àti ìdáhùn wa, ránṣẹ́ sí àwọn ọ̀rẹ́ rẹ ní Yúróòpù. Ẹ jẹ́ kí á rí ilé ẹjọ́ ta ni ó lágbára jù."

Àgbéyẹ̀wò: Orí Kẹjìdínlógún: Agbára Àtúntò Ìtàn

Apá 18.1: Láti Inú Àìbìkítà sí Inúnibíni: Gbígba Ìdarí Ìtàn

Orí yìí jẹ́ àpẹẹrẹ tó dára jùlọ nípa iṣẹ́ ọnà òṣèlú ti àtúntò. Àwọn òtítọ́ kò yí padà: wọ́n ń kọlu Ahmed láti apá méjèèjì. Ṣùgbọ́n Deeqa, nínú àkókò òye tó dára, yí ìtumọ̀ àwọn òtítọ́ yẹn padà pátápátá. Èyí ni èrò pàtàkì ti ètò ìṣèlú àti òfin: ìjàkadì ni láti darí ìtàn.

Ìlànà Àwọn Àgbà: "Ọkùnrin Tí Kò Ní Ọlá."

• Ìtàn: Ahmed jẹ́ ọkùnrin aláìlágbára, tí kò ní ọlá, tó ti da àṣà àti ìdílé rẹ̀. Ó jẹ́ ẹni tí a yọ kúrò tó yẹ kí a fìyà jẹ títí yóò fi tẹ̀lé àṣà.

• Ète Rẹ̀: Láti ya Ahmed sọ́tọ̀, kí a sì mú un tìjú, kí a sì fipá mú un láti tún ipò rẹ̀ nínú àwùjọ gbà.

• Orísun Agbára Rẹ̀: Agbára àdúgbò, ti àpapọ̀.

Ìlànà Asha: "Alábàáṣiṣẹ́pọ̀ Oníṣòwò Tó Léwu."

• Ìtàn: Ahmed jẹ́ alábàáṣiṣẹ́pọ̀ oníṣòwò tó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìlòkulò ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn, tó ń kó ewu bá orúkọ rere ilé-iṣẹ́.

• Ète Rẹ̀: Láti fi ipá mú Ahmed láti tẹ̀lé àwọn ìlànà ìwà rere ilé-iṣẹ́ nípasẹ̀ ìdààmú ọrọ̀ ajé.

• Orísun Agbára Rẹ̀: Agbára àgbáyé, ti ilé-iṣẹ́.

Ní ìbẹ̀rẹ̀, Ahmed wà láàárín àwọn ìlànà méjèèjì yìí. Ó rí wọn bíi ìkọlù méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tó yóò pa á run.

Ìlànà Deeqa: "Ajàfitafita Ẹ̀tọ́ Ọmọ Ènìyàn Tí Wọ́n ń Ṣe Inúnibíni Sí."

Èyí ni àtúntúmọ̀ tuntun. Deeqa, fún ìgbà àkọ́kọ́, fi hàn pé ó ti lóye àwọn ẹ̀kọ́ ayé òye Asha pátápátá, ó sì le lò wọ́n lọ́nà tó tọ́. Ó mú àwọn ìtàn méjèèjì tó tako ara wọn, ó sì sọ wọ́n di ọ̀kan tuntun, tó lágbára jù.

• Ìtàn: Ahmed kì í ṣe ẹni tí a yọ kúrò; ọkùnrin oní ìlànà ni tí àwùjọ rẹ̀ ń ṣe inúnibíni sí nítorí pé ó ń gbìyànjú láti tẹ̀lé àwọn ìlànà ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn àgbáyé (àwọn ìlànà gan-an tí àwọn alábàáṣiṣẹ́pọ̀ rẹ̀ ní Yúróòpù ń béèrè).

• Ète Rẹ̀: Láti lo àwọn ìkọlù méjèèjì lòdì sí ara wọn. Ó lo ìhalẹ̀mọ́ni láti ọ̀dọ̀ Ilé Ẹjọ́ Òwò gẹ́gẹ́ bíi asà lòdì sí ìdájọ́ Ilé Ẹjọ́ Àṣà.

• Orísun Agbára Rẹ̀: Ìṣọ̀kan àwọn méjèèjì.

Ìyípadà Ètò: Òye Deeqa ni láti jáwọ́ nínú rírí àwọn lẹ́tà náà bíi ìhalẹ̀mọ́ni, kí ó sì bẹ̀rẹ̀ síí rí wọn bíi ẹ̀rí. Ó mọ̀ pé wọn kì í ṣe ìkọlù kejì, bí kò ṣe ìgbèjà lòdì sí èyí àkọ́kọ́. Nípa fífi lẹ́tà àwọn àgbàlagbà ránṣẹ́ sí àwọn ará Yúróòpù, yóò ṣe àwọn nǹkan wọ̀nyí:

• Fífihàn Inúnibíni: Lẹ́tà náà jẹ́ ẹ̀rí gidi ti ìfipámú tí lẹ́tà Asha kàn sọ. Ó fìdí gbogbo ohun tó sọ múlẹ̀.

• Yíyí Ojúṣe Padà: Àwọn ilé-iṣẹ́ Yúróòpù kò kàn ń ṣèwádìí "alábàáṣiṣẹ́pọ̀ tó léwu" mọ́. Wọ́n ti di ẹlẹ́rìí sí ìgbẹ́san ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn lòdì sí ọ̀kan nínú àwọn oníbàárà wọn. Èyí mú ojúṣe òfin àti ìwà rere wọn pọ̀ sí i. Wọn kò le gé Ahmed kúrò nìkan; wọ́n ti wà nínú inúnibíni rẹ̀.

• Yíyí Asà Padà sí Idà: Àwọn òfin ìwà rere ilé-iṣẹ́ kò jẹ́ asà lásán láti dáàbò bo orúkọ rere ilé-iṣẹ́. Deeqa fẹ́ lò wọ́n bíi idà láti gbèjà ìgbòmìnira ìdílé rẹ̀.

Èyí ni àkókò tí Deeqa jáwọ́ nínú jíjẹ́ ẹni tí a fìyà jẹ. Ó ti gba ìdarí ìtàn náà. Ó lóye pé nínú ayé òde òní, agbára kì í ṣe láti inú àṣà tàbí ọrọ̀ nìkan; ó ń wá láti inú agbára láti sọ ìtàn rẹ lọ́nà tó bá agbára tó tóbi jù, tó lágbára jù mu—níbí, agbára ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn tí a gbà káàkiri ayé (bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a sábà máa ń fojú fo ó).