www-somalia.com

Ìtàn: Orí Kẹrìnlá: Ọjọ́ Ọ̀la Tí A Kò Kọlà

Ọ̀sẹ̀ ìkẹyìn Asha ní Sómálíà kò dàbíi ti àkọ́kọ́. Ìdààmú inú ilé ti fi ipò sílẹ̀ fún ìdákẹ́jẹ́ẹ́ kan, tó ní ète. Ogun ti parí; iṣẹ́ ìkọ́ àlàáfíà ti bẹ̀rẹ̀.

Òun àti Ahmed rí ìbáṣepọ̀ tuntun, tó kún fún ọ̀wọ̀. Yóò máa béèrè àwọn ìbéèrè lọ́wọ́ rẹ̀, ní ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìṣiyèméjì, lẹ́yìn náà pẹ̀lú ebi gidi láti lóye. Ó fẹ́ mọ̀ nípa àwọn òfin ní Iceland, nípa ipa àwọn ọkùnrin àti obìnrin, nípa bí àwùjọ ṣe lè ṣiṣẹ́ láìsí àwọn òfin tó le koko tí ó ti mọ̀ rí. Ó jẹ́ ọkùnrin kan tó ń kọ́ ohun tí ó ti mọ̀ fún gbogbo ìgbésí ayé rẹ̀, ó sì ń fetí sílẹ̀ pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀ akẹ́kọ̀ọ́.

Farah kò tún bẹ̀ ẹ́ wò mọ́. Ìyapa náà jinlẹ̀, fún àkókò yìí, kò sì ṣeé ṣe láti tún un ṣe. Àwọn ọ̀rẹ́ Ahmed yòókù ṣọ́ra jù, ìgboyà wọn ti dín kù níwájú rẹ̀, ìwò wọn sí Asha sì ti ní ọ̀wọ̀ àti ìṣọ́ra dípò ìkórìíra. Wọ́n mọ̀ pé ilẹ̀ ti yí lábẹ́ ẹsẹ̀ wọn.

Ìyípadà tó jinlẹ̀ jùlọ wà láàárín àwọn arábìnrin náà. Àwọn ọdún ìjìnnà ti wó lulẹ̀. Wọ́n lo ọ̀pọ̀ wákàtí ní sísọ̀rọ̀, kì í ṣe nípa àwọn èrò nìkan, bí kò ṣe nípa ìgbésí ayé wọn. Deeqa, fún ìgbà àkọ́kọ́, sọ̀rọ̀ nípa ìrora ara tó ṣì wà, àwọn àkóràn tó ń bá a lọ, ìbẹ̀rù tó gbà á mú nígbà ìbímọ àwọn ọmọkùnrin rẹ̀. Asha, ní ìdàkejì, kò sọ̀rọ̀ nípa àwọn àṣeyọrí rẹ̀, bí kò ṣe nípa ìdánìkanwà rẹ̀, nípa ìgbìyànjú tó ń bá a lọ, tó sì ń súni ti gbígbé nínú ayé tí kì í ṣe tirẹ̀. Wọn kì í ṣe ọ̀nà méjì tó yàtọ̀ mọ́, bí kò ṣe ìdajì méjì ti ìtàn kan ṣoṣo.

Ní ọjọ́ tí Asha ń lọ, ìrísí ní pápá ọkọ̀ òfurufú yàtọ̀ pátápátá sí ìdojúkọ tó nira ti dídé rẹ̀. Amina, ìyá wọn, ṣì wà nínú rúdurùdu, ṣùgbọ́n ní àkókò yìí, ó jẹ́ pẹ̀lú àníyàn ìyá kan tó wọ́pọ̀. Ó fi àpò kékeré kan tí ó ní àwọn adùn tí a ṣe nílé lé Asha lọ́wọ́. "Kí o má baà gbàgbé adùn ilé," ó sọ ní kẹ́lẹ́kẹ́lẹ́, ojú rẹ̀ kún fún ìmọ̀lára tó díjú, tí a kò sọ jáde. Kì í ṣe ìtẹ́wọ́gbà, kò tíì jẹ́ bẹ́ẹ̀, ṣùgbọ́n kì í ṣe ìdálẹ́bi gbáà mọ́. Àlàáfíà ni.

Ahmed gbọn ọwọ́ Asha, ó sì wo ojú rẹ̀ tààrà. "Máa bọ̀, arábìnrin," ó sọ, ó lo ọ̀rọ̀ ìbátan pẹ̀lú òtítọ́ tuntun, tí a ti rí. "Iṣẹ́ tí o ń ṣe... ó ṣe pàtàkì."

Ìdágìrì ìkẹyìn wà láàárín àwọn arábìnrin náà. Wọn kò nílò ọ̀pọ̀ ọ̀rọ̀. Wọ́n gbá ara wọn mọ́ra, ìgbámọ́ra gígùn, tó lágbára, tó jẹ́ ìkíni àti ìdágìrì.

"Jẹ́ asà," Asha sọ sí etí ẹ̀gbọ́n rẹ̀.

"Jẹ́ idà," Deeqa dáhùn.

Ní oṣù díẹ̀ lẹ́yìn náà, lẹ́tà kan dé láti ọ̀dọ̀ Asha, ó ń kéde pé ó ti parí oyè ọ̀gá rẹ̀. Ṣùgbọ́n ìròyìn tó tóbi jùlọ wà nínú ìpínrọ̀ ìkẹyìn: kò ní padà sílé. Wọ́n ti fún un ní iṣẹ́ ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tó lórúkọ pẹ̀lú àjọ kan tó ń rí sí ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn ní Geneva. Ó ń dúró ní Yúróòpù.

Ní oṣù kan lẹ́yìn náà, ìgbésí ayé tuntun kan bẹ̀rẹ̀ ní Mogadishu. Ìbímọ ọmọ kẹta Deeqa àti Ahmed yí Ahmed padà lọ́nà tí kò retí rí. Ó ti fẹ́ràn àwọn ọmọkùnrin rẹ̀ láti ìgbà tí wọ́n ti bí wọn, ìfẹ́ tààrà, tó kún fún ìgbéraga. Ṣùgbọ́n nígbà tí ó gbé ọmọbìnrin rẹ̀ tuntun fún ìgbà àkọ́kọ́, ọmọbìnrin kékeré kan, tó pé, tó ní ojú Deeqa, ó ní ìmọ̀lára ààbò líle, tó ń bani lẹ́rù, tó le tó bẹ́ẹ̀ tí ó fi dàbíi ìrora nínú àyà rẹ̀. Èyí kì í ṣe ọmọ òun nìkan; ó jẹ́ àmì ayé tuntun tí òun àti ìyàwó òun ń gbìyànjú láti kọ́.

Ní alẹ́ yẹn, bí ọmọ náà ṣe ń sùn nínú apẹ̀rẹ̀ kékeré kan lẹ́gbẹ̀ẹ́ ẹní wọn, ó rí Deeqa tó ń wo ọmọbìnrin wọn, ojú rẹ̀ jẹ́ àdàpọ̀ ayọ̀ pátápátá àti òjìji ìbẹ̀rù jíjinlẹ̀.

"Ó lẹ́wà gan-an," Deeqa sọ ní kẹ́lẹ́kẹ́lẹ́, ó sì na ọwọ́ láti fọwọ́ kan ẹ̀rẹ̀kẹ́ ọmọ náà. "Mo sì bẹ̀rù fún un."

Ahmed na ọwọ́, ó sì di ọwọ́ ìyàwó rẹ̀ mú. Ó dúró títí ojú wọn fi pàdé.

"Deeqa," ó sọ, ohùn rẹ̀ kéré, ó sì dúró ṣinṣin. "Ní alẹ́ tí mo lé Farah jáde kúrò nílé wa, mo ṣe ìbúra kan. Fún ara mi, àti fún ìwọ. Nísinsìnyí, n óò sọ àwọn ọ̀rọ̀ náà kí iyèméjì kankan má baà sí, kí o lè fi etí rẹ gbọ́ wọn."

Ó wo ìyàwó rẹ̀ àti ọmọbìnrin rẹ̀ tó ń sùn, ó sì tún wo ìyàwó rẹ̀ padà.

"Ọmọ yìí," ó sọ, ohùn rẹ̀ kún fún ìgbàgbọ́ pátápátá, tí kò ṣeé yí padà. "Ọmọbìnrin wa. Yóò wà ní pípé, bí Ọlọ́run ṣe dá a. Wọn kò ní fọwọ́ kàn án. Kò sẹ́ni tí yóò fọwọ́ kàn án. Mo fún ọ ní ọ̀rọ̀ mi. Mo ṣèlérí fún ọ."

Ojú Deeqa kún fún omijé, ṣùgbọ́n fún ìgbà àkọ́kọ́, omijé ìtura pátápátá ni. Ìlérí náà kì í ṣe ìrètí ìdákẹ́jẹ́ẹ́ láàárín wọn mọ́; àdéhùn tí a sọ jáde ni. Ó jẹ́ gidi. Asà ni.

Ní ọjọ́ kejì, wọ́n ṣe ìpè fídíò. Ojú Asha hàn lórí ojú-ewé kékeré náà, ó mọ́lẹ̀, ó sì ṣe kedere láti inú ilé rẹ̀ tuntun ní Geneva. Ó rẹ́rìn-ín músẹ́ nígbà tí ó rí Deeqa, ẹ̀rín músẹ́ tó ń tàn, tó kún fún ayọ̀.

"Asha! Asha, ṣé o rí i?" Deeqa sọ, ohùn rẹ̀ kún fún ayọ̀.

Ó yí fóònù náà. Kámẹ́rà náà yíjú sí Ahmed, tó jókòó lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀, tó ń wo ìgbéraga, tó sì dàbíi pé ọ̀rọ̀ náà ti borí rẹ̀. Nínú apá rẹ̀, tí a fi aṣọ ìbora rírọ̀ wé, ni ọmọ kékeré kan tó ń sùn wà.

"Ọmọbìnrin ni, Asha," Deeqa sọ, ohùn rẹ̀ kún fún omijé ayọ̀. "A ti bí ọmọbìnrin kan."

Ahmed wo inú kámẹ́rà náà, ojú rẹ̀ pàdé ti Asha kọjá ẹgbẹẹgbẹ̀rún máìlì. Ìrísí rẹ̀ jẹ́ ìfìdíhàn pípé ti ìlérí tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe fún ìyàwó rẹ̀.

"Kí ni orúkọ rẹ̀?" Asha béèrè, omijé tirẹ̀ ń bo ojú-ewé náà.

Ojú Deeqa padà, ẹ̀rín músẹ́ rẹ̀ sì jẹ́ ohun tó lẹ́wà jùlọ tí Asha ti rí rí. "Orúkọ rẹ̀ ni Amal," ó sọ.

Ìrètí.

Asha wo ojú kékeré, tó péye ti àbúrò rẹ̀ tuntun, tó ń sùn ní àlàáfíà, ara rẹ̀ pé, ọjọ́ ọ̀la rẹ̀ sì jẹ́ ojú-ewé òfo, tí kò ní àpá. Iṣẹ́ náà ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ni. Àwọn ogun tó ń bọ̀ yóò pẹ́, yóò sì le. Ṣùgbọ́n níbí, nínú àyíká ìmọ́lẹ̀ kékeré yìí tó ń so ilé kan ní Mogadishu pọ̀ mọ́ ilé kan ní Geneva, ni ìṣẹ́gun àkọ́kọ́ wà. Níbí ni ọjọ́ ọ̀la wà, tí a kò kọlà.

Àgbéyẹ̀wò: Orí Kẹrìnlá: Irú Ìṣẹ́gun

Apá 14.1: Ìtúnpadé Àṣeyọrí nínú Ìjàkadì Gígùn

Ìbímọ Amal jẹ́ òpin iṣẹ́ àkọ́kọ́ nínú ìtàn yìí, ó sì pèsè ẹ̀kọ́ pàtàkì kan lórí irú ìṣẹ́gun nínú ìjàkadì àwùjọ gígùn. Ìṣẹ́gun náà kì í ṣe ìdojúkọ gbogboogbò, bí kò ṣe ìbúra ìkọ̀kọ̀. Ìlérí tí Ahmed sọ fún Deeqa ni ìparí ìyípadà rẹ̀; ó jẹ́ àkókò tí ìgbàgbọ́ inú di àdéhùn òde, tí kò ṣeé fọ́. Àṣeyọrí yìí, tó ṣeé fọwọ́ kàn, tó sì jinlẹ̀, ló ń fún ìjà tó ń bọ̀ ní agbára.

Ìṣẹ́gun jẹ́ Ìbẹ̀rẹ̀, Kì í ṣe Òpin. Ìbímọ Amal, àti ìlérí tó ń dáàbò bò ó, kì í ṣe ìparí; ìṣírí ni. Wíwà rẹ̀ yí ìjàkadì náà padà láti inú ìjà kan tó jẹ́ ti èrò, tó ń dáhùn sí ìṣẹ̀lẹ̀ ìbànújẹ́ àtijọ́ sí ìjà kan tó wúlò, tó ń retí ọjọ́ ọ̀la kan pàtó.

• Fún Deeqa àti Ahmed, ìṣọ̀tẹ̀ wọn kì í ṣe èrò mọ́; ojúṣe mímọ́ ni sí ọmọ inú apá wọn, ojúṣe tí a wá fi ìbúra sọ di mímọ́.

• Fún Asha, ìfìdíhàn ìlérí yìí jẹ́ ẹ̀rí pé ìyípadà gidi ti ta gbòǹgbò. Amal fún un ní ojú kan láti jà fún nínú àwọn gbọ̀ngàn agbára, ìtàn ara ẹni kan tó yóò fún ìpolongo rẹ̀ ní agbára, tó yóò sì sọ ọ́ di èyí tó lágbára, tó sì ní ìtara.

Ìṣẹ́gun jẹ́ Àpẹẹrẹ Alábàápín. Ìran ìkẹyìn, ìpè fídíò tó ń so àwọn ayé méjèèjì pọ̀, jẹ́ àmì tó lágbára. Ìlérí tí a sọ jáde nínú ilé ní Mogadishu ló ń pèsè agbára ìwà rere fún iṣẹ́ òṣèlú ní Geneva. Ìmọ̀ òṣèlú láti Geneva ló ń pèsè àtìlẹ́yìn fún ìdílé náà ní Mogadishu. Ìbímọ Amal kì í ṣe ayọ̀ ìdílé nìkan; ó jẹ́ àbájáde àkọ́kọ́ tó já sí rere ti ètò tuntun, tó ṣọ̀kan, tó sì ti di ṣíṣe àlàyé pátápátá. Orúkọ rẹ̀ kì í ṣe orúkọ lásán; òun ni èrò pàtàkì fún gbogbo ìtàn tó ń bọ̀.

Èyí ni àpẹẹrẹ tuntun fún ìyípadà. Kì í ṣe àpẹẹrẹ òkè-sísàlẹ̀ ti "àwọn ará ìwọ̀-oòrùn onímọ̀lẹ̀" tó ń gba "àwọn ará gúúsù aláìmọ̀" là. Ó jẹ́ àpẹẹrẹ ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ti àwọn aṣojú inú àti òde, ti àwọn arábìnrin àti àwọn alábàákẹ́gbẹ́, tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ pa pọ̀. Ìbímọ Amal kì í ṣe ayọ̀ ìdílé nìkan; ó jẹ́ àbájáde àkọ́kọ́ tó já sí rere ti ètò tuntun, tó ṣọ̀kan yìí. Orúkọ rẹ̀ kì í ṣe orúkọ lásán; òun ni èrò pàtàkì fún gbogbo ìtàn tó ń bọ̀. Ìjàkadì tó ń bọ̀ ni fún ayé láti di ibi tó yẹ fún orúkọ rẹ̀.