www-somalia.com

Ìtàn: Orí Kẹtàlá: Àdéhùn Àwọn Arábìnrin

Ohùn ilẹ̀kùn iwájú tó ti pa mọ́ Farah àti àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ sẹ́yìn dún nínú yàrá náà, ó sì fi ìdákẹ́jẹ́ẹ́ kan sílẹ̀ tó ju igbe lọ. Ó jẹ́ ìdákẹ́jẹ́ẹ́ tó kún fún ìyàlẹ́nu, ìtìjú, àti ìṣeéṣe ayé kan tó ti yí po.

Ahmed dúró, ó ń mí díẹ̀díẹ̀, agbára ìbínú rẹ̀ ń rọ̀ díẹ̀díẹ̀, ó sì fi í sílẹ̀ pẹ̀lú ìmọ̀lára òfo àti àìbò. Kò wo Asha. Kò le wò ó. Ojú rẹ̀ wà lórí ìyàwó rẹ̀.

Deeqa ṣì fara ti ògiri, bíi pé ó bẹ̀rù àyè inú yàrá náà. Omijé ṣì ń ṣàn, ṣùgbọ́n ọwọ́ rẹ̀ ti já sílẹ̀ kúrò lẹ́nu rẹ̀. Fún ìgbà àkọ́kọ́, ìjìyà rẹ̀ kì í ṣe nǹkan tí a gbọ́dọ̀ fi pamọ́. Ó wà níbẹ̀, a gbà á, àti pé, lọ́nà ìyanu, a ti gbèjà rẹ̀.

Díẹ̀díẹ̀, pẹ̀lú ìṣiyèméjì, Ahmed gbé ìgbésẹ̀ sí ọ̀dọ̀ rẹ̀. Lẹ́yìn náà, ìgbésẹ̀ mìíràn. Ó dúró níwájú rẹ̀, fún ìgbà pípẹ́, ó kàn wò ó, ó wò ó dáadáa, bóyá fún ìgbà àkọ́kọ́ láti alẹ́ ìgbéyàwó wọn. Kò rí ìyàwó onígbọràn, bí kò ṣe ọmọbìnrin tí wọ́n ti fọ́, tó sì ti lo ọdún mẹ́wàá ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́, ó ń kó àwọn ègé náà jọ.

Ó na ọwọ́, ó sì fi pẹ̀lẹ́ di ọwọ́ rẹ̀ mú. Ó tutù, ó sì ń gbọ̀n. Kò sọ ohunkóhun. Ó kàn dì í mú, ó sì fi àtàǹpàkò rẹ̀ pa á lára. Ó jẹ́ ìdáríjì tó rọrùn, tó jinlẹ̀, iṣẹ́ ẹ̀rí kan tó sọ púpọ̀ ju ọ̀rọ̀ lọ. Ó wá fi pẹ̀lẹ́ mú un jáde kúrò nínú yàrá náà, sí ìkọ̀kọ̀ ilé wọn, ó sì fi Asha sílẹ̀ nìkan nínú ìparun àsè alẹ́ náà.

Asha dúró láàárín àwọn àwo oúnjẹ tí a jẹ díẹ̀, ọkàn òun náà ń lù kìkì. Ó ti wá síbí pẹ̀lú àríyànjiyàn àti ìbínú, ó múra tán fún ogun èrò. Kò rò rí pé ìkọlù ìkẹyìn yóò jẹ́ ìdákẹ́jẹ́ẹ́ ẹ̀gbọ́n rẹ̀, tàbí pé alábàákẹ́gbẹ́ àkọ́kọ́ àti tó ṣe pàtàkì jùlọ tí òun yóò ní yóò jẹ́ Ahmed.

Ó dúró, ó fún wọn ní àyè tí wọn kò ní rí. Lẹ́yìn ìgbà pípẹ́, ilẹ̀kùn tún ṣí. Deeqa ni. Ojú rẹ̀ ti kun fún omijé, ó sì ti wú, ṣùgbọ́n ojú rẹ̀ ní ìmọ́lẹ̀ tuntun. Kì í ṣe iná ìṣọ̀tẹ̀ Asha, bí kò ṣe iná kékeré kan, tó dúró ṣinṣin ti tirẹ̀. Ó wá jókòó lẹ́gbẹ̀ẹ́ ẹ̀gbọ́n rẹ̀.

"Ohun tí o sọ fún Mama," Deeqa bẹ̀rẹ̀, ohùn rẹ̀ kò dán. "Nípa ìrora mi tí kò sọ mi di mímọ́. Mo ti ronú bẹ́ẹ̀. Nínú òkùnkùn. Mo rò pé ẹlẹ́ṣẹ̀ ni mí fún ríronú bẹ́ẹ̀."

"Ìwọ kì í ṣe ẹlẹ́ṣẹ̀, Deeqa," Asha sọ pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́. "Alààyè ni ọ́."

"N kò le dàbí ìwọ," Deeqa sọ, gẹ́gẹ́ bí òtítọ́, kì í ṣe pẹ̀lú àbámọ̀. "N kò le pariwo ní ọjà. N kò ní... àwọn ọ̀rọ̀ rẹ." Ó wo ọwọ́ rẹ̀. "Ṣùgbọ́n mo ní ilé yìí. Mo sì ní àwọn ọmọkùnrin mi. Àti pé... bí Ọlọ́run bá fi ọmọbìnrin bùkún wa..." Ohùn rẹ̀ já, ó sì mí kanlẹ̀. "Wọn kò ní fọwọ́ kàn án. Èmi kò ní dàbí ìyá mi."

Asha ní ìmọ̀lára ìfẹ́ àti ìyìn tó lágbára tó bẹ́ẹ̀ tí ó fẹ́rẹ̀ mú un wólẹ̀. Èyí kì í ṣe ìfiṣílẹ̀ ẹni tí a fìyà jẹ. Èyí jẹ́ ìpinnu líle, bíi irin ti aṣáájú kan, tó ń sọ pápá ogun tirẹ̀.

"O kò ní láti dàbí èmi," Asha sọ, ó gbá ọwọ́ ẹ̀gbọ́n rẹ̀ mú. "A óò jà lọ́nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Ìwọ yóò jẹ́ aṣáájú inú ilé. Ìwọ yóò yí nǹkan padà láti inú, nínú ọkàn àwọn ọmọ rẹ, nínú ọpọlọ ọkọ rẹ. Ìwọ yóò jẹ́ ẹ̀rí pé ọ̀nà mìíràn ṣeé ṣe."

"Ìwọ ńkọ́?" Deeqa sọ ní kẹ́lẹ́kẹ́lẹ́.

"Èmi yóò jẹ́ ìjì ní ìta," Asha ṣèlérí, ojú rẹ̀ ń jó pẹ̀lú ète tuntun. "Èmi yóò jẹ́ ohùn lórí rédíò, akọ̀wé, aṣojú ní àwọn gbọ̀ngàn agbára ní Yúróòpù. Èmi yóò lo àwọn òfin wọn, owó wọn, àti ìbínú wọn láti mú ìdààmú wá láti ìta. Ìwọ yóò dáàbò bo ọjọ́ ọ̀la nínú ilé rẹ, èmi yóò sì jà fún un nínú ayé."

Àdéhùn ni, tí a fi èdìdì dì í kì í ṣe pẹ̀lú ìkíni ọwọ́, bí kò ṣe pẹ̀lú ìwò àwọn obìnrin méjì tí wọ́n ti wá rí ète kan náà. Ọ̀kan yóò jẹ́ asà, èkejì yóò jẹ́ idà. Àwọn iṣẹ́ wọn ti wà nílẹ̀. Ète náà kì í ṣe ìgbàlà nìkan mọ́, bí kò ṣe òmìnira. Orúkọ rẹ̀ sì ni, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò tíì sí, Amal.

Àgbéyẹ̀wò: Orí Kẹtàlá: Láti Inú Ìbàjẹ́ sí Ìyípadà

Apá 13.1: Àwọn Ojú Ogun Méjì ti Ìgbìyànjú Àwùjọ

Ìbàjẹ́ onífẹ̀ẹ́ Ahmed ló bẹ̀rẹ̀ rẹ̀, ṣùgbọ́n àdéhùn àwọn arábìnrin ló yí wàhálà ara ẹni padà sí ètò ìṣèlú. Ìṣọ̀kan wọn jẹ́ àpẹẹrẹ pípé fún ogun ojú méjì tí ó pọn dandan fún gbogbo ìyípadà àwùjọ tó já sí rere.

Ojú Ogun 1: Ìyípadà Inú (Ìyípadà Ilé)

Ojú ogun Deeqa nìyí. Ó jẹ́ iṣẹ́ ìdákẹ́jẹ́ẹ́, tí a kò sábà rí, tó sì ní ìgboyà jíjinlẹ̀ ti dídako sí ètò ìnilára láti inú.

• Pápá Ogun Rẹ̀: Ilé ìdílé, ilé ìdáná, ìjíròrò pẹ̀lú àwọn aládùúgbò, ìtọ́ ọmọ.

• Àwọn Ohun Ìjà Rẹ̀: Ẹ̀rí ara ẹni, fífi àwọn ìwà tuntun hàn ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́, kíkọ̀ láti kópa nínú àwọn àṣà búburú, àti kíkọ́ ìran tó ń bọ̀ (yálà ọkùnrin tàbí obìnrin).

• Agbára Rẹ̀: Agbára rẹ̀ wà nínú òótọ́ rẹ̀. Ìyípadà tí ẹni inú bíi Deeqa ń gbèjà kò ṣeé fojú fo bíi "ìbàjẹ́ àjèjì" tàbí "ọ̀rọ̀ lásán àwọn ará ìwọ̀-oòrùn." Ó ní agbára ìwà rere tí kò ṣeé tako ti ìjìyà tirẹ̀. Nígbà tí ó pinnu láti kọ́ àwọn ọmọkùnrin rẹ̀ láti bọ̀wọ̀ fún àwọn obìnrin, kí ó sì dáàbò bo ọmọbìnrin rẹ̀ tó ń bọ̀, ó ń gbin irúgbìn ìyípadà ìran tí kò sí òfin ìta kan tó lè ṣe fúnra rẹ̀.

Ojú Ogun 2: Ìyípadà Ìta (Òṣèlú Ìdààmú)

Ojú ogun Asha nìyí. Ó jẹ́ iṣẹ́ gbogboogbò, ti ìgbékalẹ̀, ti dídako sí ètò náà láti ìta.

• Pápá Ogun Rẹ̀: Àwọn gbọ̀ngàn ìjọba, àwọn àjọ aládàáni ti àgbáyé, àwọn yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ yunifásítì, àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn.

• Àwọn Ohun Ìjà Rẹ̀: Àyẹ̀wò òfin, ìpolongo òṣèlú, ìpolongo ìjìnlẹ̀ òye, gbígba owó, àti lílo ìdààmú àgbáyé (bíi sísopọ̀ ìrànlọ́wọ́ òkè òkun pẹ̀lú ìtẹ̀síwájú ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn).

• Agbára Rẹ̀: Agbára rẹ̀ wà nínú agbára rẹ̀ láti yí àwọn ìgbékalẹ̀ tó ń fa ìnilára padà. Bí Deeqa ṣe lè gba ọmọbìnrin tirẹ̀ là, Asha lè jà fún àwọn òfin àti ìfipámú tó lè gba àìmọye ọmọbìnrin là. Ó lè yí ìṣirò òṣèlú àti ti ọrọ̀ ajé padà, kí ó sì jẹ́ kí ó nira fún ìjọba láti fojú fo ọ̀rọ̀ náà ju kí ó yanjú rẹ̀ lọ.

Ìṣọ̀kan Pàtàkì: Ojú ogun kan kò lè ṣàṣeyọrí láìsí èkejì.

• Ìdààmú ìta láìsí ìyípadà inú yóò yọrí sí àwọn òfin lásán tí a kò fi sílò, tí a sì kà sí ìjọba àṣà àjèjì ("Asà Iwe").

• Ìyípadà inú láìsí ìdààmú ìta lè di fífọ́ nírọ̀rùn pẹ̀lú ìwúwo ètò náà. Ìdílé kan, bíi ti Deeqa, lè ṣàṣeyọrí nínú ìṣọ̀tẹ̀ wọn, ṣùgbọ́n wọ́n lè di ajẹ́rìíkú tí a yà sọ́tọ̀.

Àdéhùn láàárín àwọn arábìnrin náà jẹ́ mímọ̀ nípa ìṣọ̀kan pàtàkì yìí. Wọn kì í ṣe yíyàn láàárín àwọn ọ̀nà méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀; wọ́n ń yan láti gbógun ti ọ̀tá kan náà láti àwọn ìhà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Èyí ni ìlànà fún gbogbo àwọn ìgbìyànjú tó já sí rere: iṣẹ́ àìsimi ti àwọn aṣètò láti ìsàlẹ̀, tí a fún ní agbára, tí a sì dáàbò bò pẹ̀lú ìdààmú àwọn aṣojú láti ìta. Ìṣọ̀kan wọn ló yí àkókò ìbàjẹ́ padà sí ìyípadà tó dúró pẹ́.